काठमाडौँ, नेपाल – काठमाडौँ उपत्यकाको वायु प्रदूषण स्तर हाल विश्वमै सबैभन्दा उच्च दर्जामा पुगेको छ। वायु गुणस्तरसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय संस्था IQAir का अनुसार, काठमाडौँले हाल विश्वकै सबैभन्दा प्रदूषित सहर को स्थान ओगटेको छ।
IQAir द्वारा सार्वजनिक गरिएका पछिल्ला तथ्याङ्कअनुसार, उपत्यकाको औसत वायु गुणस्तर सूचकांक (Air Quality Index – AQI) १९३ मापन गरिएको छ, जुन ‘अस्वस्थ (Unhealthy)’ श्रेणीमा पर्दछ। यद्यपि अघिल्लो दिनको तुलनामा यसमा केही सुधार देखिएको भए पनि, काठमाडौँ अझै पनि अत्यधिक प्रदूषणको चपेटामा रहेको छ। तुलनात्मक रूपमा, दोस्रो स्थानमा रहेको चीनको वुहान सहरको AQI १६६ मापन गरिएको छ।

वायु गुणस्तर सूचकांक (AQI) मापनका मानकहरू:
- ० – ५०: राम्रो (Good)
- ५१ – १००: मध्यम (Moderate)
- १०१ – १५०: संवेदनशील समूहका लागि अस्वस्थ (Unhealthy for Sensitive Groups)
- १५१ – २००: अस्वस्थ (Unhealthy)
- २०१ – ३००: अत्यन्त अस्वस्थ (Very Unhealthy)
- ३०१ माथि: खतरनाक (Hazardous)
स्वास्थ्यसम्बन्धी सर्तकता र सुझाव
नेपाल सरकार अन्तर्गतको जल तथा मौसम विज्ञान विभागले हालको उच्च प्रदूषण स्तरका कारण आम नागरिकलाई बाहिरी गतिविधि न्यूनतम गर्न सल्लाह दिएको छ। अत्यावश्यक कामबाहेक घरबाहिर ननिस्कन र घरमै बस्न विभागले आग्रह गरेको छ। विशेष गरी वृद्ध नागरिक, साना बालबालिका, गर्भवती महिला र दीर्घरोगीहरूलाई अझ बढी सावधानी अपनाउन सुझाइएको छ।
आगलागीको जोखिमसमेत उच्च
विभागले थप रूपमा उल्लेख गरेको छ कि अप्रिल, मे र जुन महिनामा वन डढेलोको जोखिम र प्रदूषण स्तरमा वृद्धि हुने सम्भावना अधिक हुने भएकाले, आगामी हप्ताहरूमा अझ सतर्क रहन आवश्यक छ।
वातावरणीय विज्ञहरूले दीर्घकालीन समाधानका लागि सरकार र सम्बन्धित निकायहरूलाई तत्काल आवश्यक नीति, योजना तथा प्रविधिमैत्री उपायहरू लागू गर्न सुझाव दिएका छन्। वायु प्रदूषणको यो स्तरले नागरिकहरूको सार्वजनिक स्वास्थ्यमा गम्भीर प्रभाव पार्न सक्ने भएकाले, यसको नियन्त्रण अति आवश्यक भएको विज्ञहरूको भनाइ छ।
स्रोत: NepalNews.com
यदि तपाईंलाई यसमा थप विश्लेषण, इन्फोग्राफिक्स, वा नीतिगत सिफारिसहरू पनि जोड्न मन लागेको छ भने म सहयोग गर्न सक्छु।
